Elektrisch - niet te classificeren

Elektrische ukeleles buiten de standaardmaten: solid body, versterkte resonator- en hybride tokkelgitaren

Sommige instrumenten laten zich niet in hokjes plaatsen. Een solid body-ukelele van massief mahonie zonder klankkast, een stalen resonator met ingebouwde pickup, een acht-snarige met dubbele snaren aangesloten op een podiumvoorversterker: geen van deze instrumenten voldoet aan de gebruikelijke criteria van de akoestische sopraan-, concert- of tenorukelele. Deze categorie omvat precies die elektrische configuraties die niet in de standaardformaten passen, hetzij door hun constructie, hetzij door hun ingebouwde versterking, hetzij door hun hybride bouw. Het zijn instrumenten voor op het podium, voor experimenten of voor het zoeken naar bijzondere klanken, geen instapmodellen voor beginners.

Solid body-constructie: geen klankkast, geen akoestische compromissen

Een solid body-ukelele is niet bedoeld om akoestisch te projecteren. De body, vaak van elzenhout, massief mahonie of es, afhankelijk van de fabrikant, dient als mechanische ondersteuning voor de pickups en de mechaniek, niet als klankkast. Direct gevolg: feedback op het podium is vrijwel onbestaande, zelfs bij hoge gain, terwijl een elektro-akoestische ukelele met holle klankkast al bij 85 decibel terugkoppeling begint te piepen. Voor een muzikant die op het podium speelt met een krachtige monitor of voor een schuine versterker, is dit een concreet en niet te verwaarlozen verschil. De mensuurlengte op deze modellen varieert afhankelijk van het door de fabrikant gehanteerde referentieformaat: sommige gebruiken de tenormensuur van 432 mm, andere bieden eigen configuraties aan rond de 380 tot 400 mm. Het controleren van dit punt vóór de aankoop is bepalend voor de keuze van vervangende snaren, met name van fluorocarbon of versterkt nylgut.

Resonante ukeleles met pickup: mechanische projectie ontmoet versterking

De resonante ukelele werkt volgens hetzelfde principe als zijn gitaar-tegenhanger: een metalen conus van aluminium of roestvrij staal versterkt de trillingen van de snaren mechanisch, nog voordat er elektronica aan te pas komt. Aangesloten via een piëzo-pickup onder de conus of bij de brugzadel, levert hij een zeer uitgesproken transiënte respons, met een aanzet die duidelijk beter gedefinieerd is dan bij een elektro-akoestische met een sparrenhouten bovenblad. Het resulterende geluid is bijzonder geschikt voor stijlen die een sterke articulatie vereisen: fingerpicking blues, slide op kort getokkelde snaren, slap-spel. De afwerking van de klankkast is van belang: een vernikkelde of verchroomde klankkast houdt de stemming bij wisselende temperaturen stabieler dan een onbehandelde messing klankkast, die meer uitzet. Deze instrumenten zijn geschikt voor zwaardere snaren dan gemiddeld zonder vervorming van de topkam, op voorwaarde dat deze van echt been of Graph Tech TUSQ is en niet van het originele ABS-plastic.

Hybride en versterkte acht-snarige configuraties

De acht-snarige ukelele, of deze nu in concert- of tenormodel is, verdubbelt elke snaar met een hogere octaaf of in unisono, afhankelijk van de keuze van de bouwer. Versterkt produceert hij een textuur die lijkt op die van een elektrische mandoline bij de octaafverdubbelingen, of een dicht natuurlijk chorus bij de unisono-verdubbelingen. Deze instrumenten vereisen absoluut tandwielmechanismen met een verhouding van minimaal 14:1, idealiter 18:1: acht snaren die met de hand gestemd moeten worden met goedkope plastic frictiemechanismen, dat is een stemmingsmarathon die elke twintig minuten herhaald moet worden. Modellen die het overwegen waard zijn, combineren Grover-, Gotoh- of Schaller-stemmechanieken, een Graph Tech-topkam en een piëzo-element onder de topkam met een ingebouwde voorversterker die minimaal is uitgerust met een tweebands-equalizer en een chromatische tuner van goede kwaliteit. Aangesloten op een looper of een akoestische versterker met een vlak spectrum, vult een versterkte acht-snarige tenor een klankruimte in die noch de klassieke gitaar, noch de conventionele ukelele zo natuurlijk kan vullen.

Technische criteria die u moet controleren voordat u een aankoop doet in deze categorie

Type microfoon: piëzo-elektrisch onder de kam (natuurlijk maar koel in de hoge tonen), magnetisch type single coil geschikt voor nylon snaren (zeldzaam, warmer), of een gemengd systeem met interne microfoon voor het mengen van het signaal
Ingebouwde voorversterker: controleer of er een geïntegreerde chromatische stemapparaat, een parametrische of semi-parametrische equalizer aanwezig is, en of de batterij (AA of CR2032, afhankelijk van de module) toegankelijk is zonder het instrument te demonteren
Mensuur gemeten in mm: bepaalt de compatibiliteit van vervangende snaren (Worth fluorocarbon, Aquila Super Nylgut, D’Addario Pro-Arte)
Brutogewicht: een solid body van massief mahonie weegt met metalen stemmechanieken al snel meer dan 800 gram, wat het draagcomfort van de riem na twee uur spelen beïnvloedt

Versterking en signaal: wat een niet-classificeerbare elektrische ukelele echt nodig heeft

In tegenstelling tot een elektro-akoestische ukelele die is ontworpen voor een akoestische versterker met een neutraal spectrum, verdragen sommige instrumenten in deze categorie een elektrische gitaarvoorversterker met lichte verzadiging of compressie, of profiteren er zelfs van. Een solid body met magnetische pick-up reageert goed op een optische compressor aan de signaalingang, wat de dynamiek tussen de lage en hoge snaren egaliseert en een niveau-consistentie geeft die de piëzo onder de kam alleen niet kan bieden. Omgekeerd betekent het aansluiten van een piëzo-resonatorgitaar op een buizenversterker zonder feedbackdemping dat je vanaf de eerste open akkoord op concertvolume achter de feedback aanloopt. De symmetrische TRS-naar-XLR-kabel op een direct-box-voorversterker lost dit probleem op het podium bij de bron op.

Deze instrumenten zijn bedoeld voor muzikanten die al vertrouwd zijn met de ukelele of een tokkelinstrument, een geconfigureerde signaalketen hebben en een duidelijk idee van het geluid dat ze zoeken. Ze vervangen geen akoestische referentie-ukelele: ze vullen een bestaande opstelling aan of openen een klankwereld die met akoestische klanken alleen niet te bereiken is.