De elektrische modellen

Elektrische en elektro-akoestische ukelele: kiezen op basis van het gebruik – optreden, studio of versterkt spelen

Een elektrische ukelele is niet zomaar een akoestische ukelele met een extra kabel. De keuze van de klankkast, het pick-upsysteem en de voorversterker is bepalend voor het versterkte geluid, het gedrag op het podium en de compatibiliteit met een signaalverwerkingsketen. Voordat u tot aankoop overgaat, moet u onderscheid maken tussen twee families die niet aan dezelfde behoeften voldoen: de elektro-akoestische modellen met holle klankkast en ingebouwde pick-up, en de solid body-modellen met massieve klankkast die uitsluitend zijn ontworpen voor versterkt spel.

Elektro-akoestische ukelele met holle klankkast: de piëzo-sensor onder de topkam als standaard

De meeste elektro-akoestische ukeleles in de prijsklasse van 80 tot 300 euro zijn uitgerust met een piëzo-element dat onder de brugzadel is geplaatst. Dit type pick-up geeft de mechanische trillingen van het hout rechtstreeks door naar de voorversterker zonder via de resonantie van het bovenblad te gaan, wat een geluid oplevert met een sterke aanwezigheid in de middentonen en een duidelijke aanslag, maar met minder natuurlijke warmte dan een contactcondensatormicrofoon. Bij een tenor met een mensuur van 66 cm en een gelamineerd mahonie bovenblad zal de versterkte weergave anders zijn dan bij een vergelijkbaar model van massief sparrenhout: het massieve bovenblad behoudt een bredere dynamische respons, zelfs bij piëzo-opname, met name in de pianissimo-nuances.

De ingebouwde voorversterker maakt het verschil tussen een instrument dat aangenaam klinkt en een instrument dat bruikbaar is in de praktijk. Een 3-bands voorversterker (lage tonen, middentonen, hoge tonen) met een chromatische naaldstemapparaat en batterij-indicator is het functionele minimum voor gebruik op het podium. De Fishman Isys+ of LR Baggs Five.O-systemen zijn erkende referenties in dit segment, gemonteerd op modellen zoals de Kala KA-SSTU-C-CE of bepaalde Ortega’s uit de Timber Series. Onder de 100 euro zijn de meegeleverde voorversterkers over het algemeen merkloze systemen met een 2-bands equalizer en een variabele precisie-stemapparaat.

Elektrische solid body: voor versterking zonder akoestische terugkoppeling en spelen met effecten

Solid body-ukeleles, zoals de Risa Uke Solid of bepaalde Eleuke-modellen, hebben geen holle klankkast en elimineren daarmee het risico op feedback op het podium. Het onversterkte akoestische geluid is vrijwel onbestaande, waardoor ze onbruikbaar zijn voor het spelen zonder versterker. Daarentegen is het signaal via de 6,35 mm-uitgang zuiver, stabiel en leent het zich voor bewerking met effecten (reverb, chorus, delay) zonder de resonantieruis die holle klankkasten op het podium bij hoog volume genereren. Een solid body tenor weegt tussen de 600 en 900 g, afhankelijk van het hout van de body (okoumé, linde, massief mahonie), tegenover 400-550 g voor een akoestische tenor van vergelijkbare kwaliteit.

Technische criteria om elektrische ukeleles te vergelijken voor aankoop

Formaat en mensuurlengte: sopraan (53 cm, ~340 mm mensuurlengte) voor kleine handen, concert (58 cm, ~380 mm) voor veelzijdigheid, tenor (66 cm, ~432 mm) voor het lage register en de bereikbaarheid van de hoge posities, bariton (76 cm, ~490 mm, gestemd in DGBE) voor gitaristen in een overgangsfase
Type sensor: piëzo onder de kam (duidelijke aanslag, gevoelig voor vingerdruk), magnetische microfoon in het klankgat (warmere klank, compatibel met mechanische basgitaren), interne condensatormicrofoon (natuurlijke weergave, gevoelig voor feedback op het podium)
Voorversterker: controleer het merk (Fishman, Shadow, LR Baggs versus merkloos), het aantal EQ-banden, de aanwezigheid van een chromatische naaldstemmer, de batterijspanning (9V-blok of AA) en de opgegeven levensduur (minimaal 20 uur continu gebruik)
Topkam en stemmechanieken: een topkam van been of Tusq op een elektro-akoestische gitaar verbetert de intonatie bij onversterkt spelen en vermindert ongewenste drukpunten op de piëzo-sensor; stemmechanieken met een overbrengingsverhouding van 18:1 zijn vereist zodra het instrument tussen twee sets gestemd moet blijven

Snaren en compatibiliteit op een elektro-akoestische tenorukelele

De snaren hebben een directe invloed op het signaal dat door een piëzo wordt opgepikt. Fluorocarbon snaren (Worth, Aquila Super Nylgut) produceren een helderder signaal met een meer uitgesproken aanslag dan een standaard nylon set. Op een voorversterker met equalizer wordt dit gecompenseerd, maar het basiskarakter blijft bepaald door de snaar. De Aquila Nylgut-snaren die standaard op de meeste instapmodellen worden geleverd, zijn functioneel, maar blijken minder geschikt voor versterkt spel met veel picking dan de fluorocarbon snaren Worth BM of Worth CM. Het vervangen van de snaren is een investering van € 8 tot € 18 die de klank van een elektro-akoestische gitaar van € 130 op een meer waarneembare manier kan veranderen dan welke equalizerinstelling dan ook.

Elektrische ukelele voor beginners: de beperkingen van een te goedkope keuze

Een elektro-akoestische gitaar van € 60 met een merkloze piëzo-sensor en een 2-bands voorversterker produceert vaak laagfrequente ruis als gevolg van een slechte afscherming van de interne kabel of een slecht gefilterde voorversterker. Dit probleem is thuis niet merkbaar bij aansluiting op een oefenluidspreker op laag volume, maar wordt onbeheersbaar in een podiumsituatie met een versterker van 50 W of meer. De instapdrempel voor een elektro-akoestische gitaar die zonder voorafgaande technische aanpassingen daadwerkelijk op het podium kan worden gebruikt, ligt rond de 120-150 €, met een voorversterker van een bekend merk en zichtbare, afgeschermde interne bedrading. Daaronder is het budget alleen geschikt voor versterkt spelen thuis op een gematigd volume.

Voor gemengd gebruik, dagelijks akoestisch spelen en af en toe een optreden, dekt het elektro-akoestische concertmodel met een bovenblad van gelamineerd mahonie, een Shadow- of Fishman-piëzo-element en tandwielmechanismen 90% van de situaties zonder beperkingen qua gewicht of transport. Het elektro-akoestische tenorformaat is de aangewezen keuze zodra het repertoire posities vereist voorbij de 12e fret of wanneer de speler een gitaarachtergrond heeft en op zoek is naar een snaarspanning en een afstand tussen de frets die dichter bij zijn referentiepunten liggen.